Lư đồng Đông Sơn tạo hình rồng - phượng

Bài dự thi cuộc thi "Theo bước di sản cộng đồng" 2025

Tác giả
Hồng San
Lư đồng Đông Sơn tạo hình rồng - phượng

LƯ ĐỒNG ĐÔNG SƠN TẠO HÌNH RỒNG PHƯỢNG - GIÁ TRỊ TRUYỀN THỐNG TRONG SẢN PHẨM CÔNG NGHIỆP HIỆN ĐẠI

Lư đồng Đông Sơn với tạo hình rồng phượng là một hiện vật tiêu biểu, phản ánh trình độ thẩm mỹ và kỹ thuật đúc đồng tinh xảo của người Việt cổ cách đây hàng nghìn năm. Không đơn thuần là vật dụng sinh hoạt hay tế tự, chiếc lư đồng này còn mang trong mình những giá trị biểu tượng sâu sắc về văn hóa, tín ngưỡng, tư duy nghệ thuật và khát vọng vươn tới sự hòa hợp giữa con người và vũ trụ.

Từ cấu trúc đến họa tiết, chiếc lư thể hiện rõ ngôn ngữ tạo hình đặc trưng của nghệ thuật Đông Sơn. Phần thân lư được tạo khối chắc khỏe với ba chân vững chãi, gợi liên tưởng đến thế kiềng ba chân - biểu tượng cho sự cân bằng, vững bền. Các hoa văn hình học lặp lại, đặc biệt là mô-típ xoắn ốc liên hoàn, không chỉ nhằm mục đích trang trí mà còn phản ánh quan niệm tuần hoàn bất tận của vũ trụ theo quan điểm duy vật sơ khai của người Việt cổ.

Điểm nổi bật chính là phần nắp lư, được tạo hình dáng chim phượng vươn cao, thân chim thon thả, đuôi xòe rực rỡ như thể đang cất cánh bay lên. Đây không chỉ là yếu tố trang trí, mà còn mang ý nghĩa sâu xa về ước vọng vươn tới sự cao quý, tốt lành, về sự giao hòa âm dương - khi chim phượng (thuộc dương) kết hợp cùng hình tượng đầu rồng (thuộc âm) nơi quai cầm của lư. Rồng phượng trong văn hóa Đông Sơn không chỉ biểu tượng cho vương quyền mà còn đại diện cho trời đất, cho sự phồn thịnh, an lành.

Hiện vật Đông Sơn không chỉ dừng lại ở giá trị khảo cổ hay trưng bày trong bảo tàng, mà hoàn toàn có thể tiếp tục hiện diện trong đời sống hiện đại thông qua những sản phẩm mang tính ứng dụng. Việc đưa thiết kế này vào sản xuất công nghiệp chính là cách để tiếp nối mạch nguồn văn hóa, giữ cho giá trị truyền thống không bị mai một theo thời gian. Những vật phẩm ấy sẽ trở thành cầu nối giữa quá khứ và hiện tại, góp phần lưu giữ, lan tỏa tinh thần và vẻ đẹp nghệ thuật Đông Sơn đến với cộng đồng hôm nay và mai sau.