- Tác giả
- Bùi Mẫn Nghi

Nam bộ là vùng đất có sự giao thoa và cộng hưởng sớm nhất với các nền văn hóa phương Tây, chính vì thế, nơi đây có sự sinh sôi và tiếp biến để tạo tác nên những giá trị nghệ thuật đặc trưng, độc đáo. Một trong số đó là nghệ thuật sân khấu cải lương - loại hình phản ánh rõ nhất về phương ngữ Nam Bộ cũng như cách thức ứng xử văn hóa đậm chất phóng khoáng, trữ tình của người dân nơi đây.
Nhắc đến xây dựng thiết chế văn hóa, không ít ý kiến cho rằng, nên ưu tiên phục vụ đời sống dân sinh thiết thực như trường học, bệnh viện... vì nước ta còn nghèo. Sự quan tâm cho di sản văn hóa nhiều địa phương chỉ ở mức độ hạn chế, có hay không cũng không là vấn đề. Chính quan điểm đó cản trở sự phát triển văn hóa di sản vì văn hóa không chỉ lưu giữ quá khứ mà nó cần phải trở thành một dòng chảy liên tục, không ngừng tiếp biến, sáng tạo. Trong bối cảnh thời đại của toàn cầu hóa, thế giới ngày càng đồng điệu và dung hòa hơn - là lúc khoảng cách về địa lý, ngôn ngữ đang dần được thu hẹp và sự giao thoa bắt đầu hình thành nên những ý niệm mới. Khi mọi rào cản bị phá vỡ, mọi khu vực hòa chung với nhau, thì sự khác biệt về bản thể văn hóa là những giá trị cốt lõi giúp chúng ta thoát khỏi thách thức mang tên đồng hóa bản sắc dân tộc và để định vị được bản thân giữa làn sóng hòa nhập đó.
Vì thế, cần phải xây dựng những công trình văn hóa của hôm nay, mã hóa những tinh túy trong văn hóa di sản để kể chuyện cho các thế hệ tương lai về đương đại. Và bảo tàng kết hợp các không gian sinh hoạt văn hóa nghệ thuật sân khấu cải lương là một hình thức tất yếu và cần thiết để gìn giữ phát huy nét đẹp của văn hóa Nam Bộ. Với kiến trúc thích ứng với điều kiện triều cường của khu đất, tầng trệt được giải phóng cho kho chứa và bãi xe, bảo tàng và hồ sen lớn được nâng lên kết hợp cùng các đường nét cảnh quan tạo hình con nước chảy xuôi về phía công trình gợi cảm giác lênh đênh của những đoàn hát cải lương phiêu bạt trên sông. Trong đó, nội thất được bố trí từ hình tượng dưới mái đình làng nghe điệu Hoài lang để đặc tả cảm giác hồn nơi chốn. Công trình đề cao những trải nghiệm mang tính cảm giác cho du khách với sự đan cài của các không gian mở cùng các cụm trưng bày được tổ chức theo tuyến để tôn tạo chất trữ tình phóng khoáng của Nam bộ.
